Artık Moskova’yı bırakalım, diğer şehirlere bakalım, Referans, 02.12.2005

Bir arkadaşım Moskova’daki TOBB-TİM Ticaret Merkezi için “modern bir sinek avlama merkezi” tanımını kullandığında çok şaşırmıştım. Geçtiğimiz hafta bu Merkezi bir kez daha görme şansım oldu. Ne yazık ki arkadaşım haklıydı. Bazı mağaza sahipleriyle görüşme fırsatım da oldu. “Mağazaların bulunduğu bölümlerde cumartesi ve pazar günleri dahi müşteri yok, ofis bölümlerinde ise boş yer yok” denildi.

1990’lı yıllarda ülkemizden bavul ticareti yoluyla “sevk” edilen ürünlerin pazarda nihai tüketiciye ulaştırılmasında çeşitli güçlüklerle karşılaşılıyordu. Başta güvenlik olmak üzere, lojistik ve gümrük işlemleri ile finansal konularda (para transferlerinde) yaşanılan sıkıntılar, firmalarımızın bir çatı altında toplanması fikrinin ortaya çıkmasına neden oldu. Bu fikrin babası Moskova belediye başkanı Lujkov’du. Moskova Belediyesi, MKAD civarında içerisinde otelden, bankaya, TIR servis istasyonundan, depolara, show room’lardan ofislere ve perakende alış veriş merkezi kompleksine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bir ticaret merkezinin kurulmasını arzuluyordu.

1995 yılında TİM bu sıkıntıları gidermek amacıyla Moskova’da girişimlerde bulundu. Hatta, bir TİM temsilcisi muhtemel ticaret merkezinin yeri için 3 ayrı mekanda incelemeler dahi yaptı. Özellikle tekstil, konfeksiyon ve deri sektörümüz açısıdan TİM’in bu girişimi büyük önem taşıyordu. Ayrıca, yatırım için zamanlama da, şehir de çok uygundu. Ancak, TİM’in bu girişimi gerçekleşemedi.

Daha sonra (1997) devletin ve özellikle Eximbank’ın desteğini arkasına alan TOBB-TİM girişimi, o dönemde firmalarımızın asıl ihtiyaç duyduğu model yerine, bugünkü Merkezin inşaasını hedefledi. TOBB-TİM’in bu yaklaşımında ortak olan Rus firmasının mı, Rus ortağı keşfeden Türk girişimcilerin mi etkisi oldu bilinmez? RamEnka, MosEnka veya MosAlarko’nun inşa edip, işlettiği alış veriş merkezleri ve iş merkezleri Moskova’da hemen her semtte yükselirken, TOBB-TİM’in böylesine bir konseptle piyasaya girmesi enteresan bir gelişmeydi. Zamanın başbakanı Ecevit tarafından gecikmeli olarak temeli atılan proje, başbakan Erdoğan tarafından hizmete açılmıştı. Temel atma ve açılış törenleri, Aziz Nesin’ın “Kazan Töreni” hikayesini gölgede bırakacak derecede görkemli olmuştu.

Şehirdeki Türkler arasında dolaşan söylentilere göre, 1995-96’da gerçekleştiremediğimiz modeldeki ticaret merkezinin şimdi hayata geçirilmesi için çaba sarfediliyormuş. Bu girişimin arkasında hangi grubun olduğunu bilmiyorum. İhtiyaç analizi yapıldığını ümit ediyorum. Zira, Moskova 1990’ların Moskova’sı değil. Bavul ve kargo ticaretinin hızla çözülmekte olduğu bir süreçte, farklı stratejiler geliştirilmesi gereken bir dönemde, Moskova’da eski modele dönüşün gerekçesi ne olabilir? Bu girişimde de Eximbank’ın bir rolü olacak mı?

Türkiye’nin 22 katı büyüklüğünde coğrafi alana sahip bu dev ülkede Moskova yerine, batının henüz girmekte tereddüt gösterdiği şehirleri mercek altına alıp, bu tip projeleri o şehirlerde gerçekleştirmeliyiz. Emek yoğun sektörlerde bazı şehirlerde hala göreceli olarak üstünlüğümüz hüküm sürüyor. Elimizi çabuk tutmalıyız. Nijni Novgorad ve Yekaterinburg Türkleri bekliyor.

Advertisements
This entry was posted in Liste. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s