Evet, Türkeş de Görüşmüştü, Haber3, Ekim 2009

Başbakan Erdoğan dün yaptığı grup toplantısında, MHP ve sayın Bahçeli’ye hitaben, Ermenilerle ‘Rahmetli Türkeş de görüşmüştü’ dedi.

Sayın Başkakan yaptığı tüm konuşmalarda, öylesine inanmış, inandırılmış bir uslupla konuşuyor ki, ifadelerinin tamamının gerçeği, yalnızca gerçeği yansıttığını zannediyor. Başbakan, hemen her konuda kendisine bilgi sunan yakın çevresindekilere kayıtsız şartsız inanıyor. Oysa, yakın çevresindekiler birçok konuda Başbakanı fena halde yanıltıyorlar.

Ermenistan ile imzalanan Protokolleri eleştirenlerin tümü, barış istemeyen, gerginliğin devamından yana olan, aklı mazide kalmış insanlar olarak değerlendiriliyor.

Ermenistan ile sonuna kadar barıştan yana olmama rağmen, imzalanan Protokollerin mantığını, içeriğini ve müzakelerde izlenen süreci sonuna kadar eleştiren birisi olarak, Başbakan’a Türkeş’in temaslarının perde arkasını sunmak istiyorum.

Öncelikle belirteyim ki, Sınırın kapatılması kararını bir Hükümet aldı. Bu konuda referandum yapılmadı. Kararın gerekçesi çok açıktı ve bu gerekçe hala değişmedi.

Evet, Türkeş de görüştü.

Türkiye’de kimse sizi Ermenilerle neden görüştünüz diye eleştirmiyor ki…

‘Komşularla sıfır sorun maksimum işbirliği’ diye diye, daha dün Suriye ile vizenin kaldırılması kutlanırken, aynı gün İsrail ile yaşanan krizi göz ardı etmeyelim. Yıllardır süre gelen tatbikat sizin döneminizde daha da genişletilmedi mi? Madem ki ‘Yurtta Sulh, Cihanda Sulh’ diyorsunuz, o halde, bütünsel bir politika izlenmesi gerekmez mi? Üstelik, Orta Doğu’da daha düne kadar, İsrail ile Suriye arasında arabulucuk yapıyoruz diye böbürlenirken, ne oldu da bugün, ‘Suriye İn, İsrail Out’ oldu.

Ayrıca, sizin komşulardan kastınız nedir? Suriye komşu da, Azerbaycan komşu değil midir?

Türkeş’in yapmış olduğu temasların mantığını ve ele alınan konuları ve gerekçelerini aşağıda sunuyorum. Evet, Türkeş de görüşmüştü. Ama aşağıdaki şartlarla. Keşke, siz de öyle yapsaydınız.

‘12 Mart 1993… Paris’te Concorde Meydanı… Crillon Oteli’nin önü… MHP lideri Alpaslan Türkeş, Paris’teki Türk büyükelçisinin arabasından iniyor. Kapısını tutan Özararat gülümsüyor. Birazdan Ermenistan Devlet Başkanı Ter Petrosyan’la buluşacaklar ve bu, bir ilk olacak.

Türkeş-Petrosyan görüşmesi saat 15.00′te başladı. Türkeş, Türkçe konuşuyor, oğlu Tuğrul rapor tutuyor, tercümanlar çeviriyordu. Ancak Devlet Başkanı’nın tepkilerinden Türkçe konuşmaları anladığı belli oluyordu. Türkeş, Ermenistan ile Türkiye ve Azerbaycan arasındaki gerginliğin aşılması için elinden geleni yapmaya hazır olduğunu belirten bir iyi niyet konuşmasıyla açtı görüşmeyi… Ankara’nın pozisyonunu anlattı. Öncelikli amacı, tansiyonu düşürmek, işgale son verilmesi için nabız yoklamak ve uzun vadeli bir ilişkinin önünü açmaktı. Petrosyan, cevap verirken “Cumhurbaşkanı Özal’ın, Başbakan Demirel’in ve bir muhalefet partisinin lideri olarak sizin aynı bakış açısına sahip olması, Türkiye’nin politikasındaki istikrarı gösteriyor” dedi. “Sovyetler’in çözülmesinden sonra Ankara, Türk cumhuriyetleriyle diplomatik ilişki tesis ederken Ermenistan’la diplomatik temasta geç kaldı, zaman yitirildi” diye yakındı.

Öneriler paketi

Bunun üzerine Türkeş, devam eden savaşla ilgili 6 maddelik bir öneriler paketi sundu:

1) Azerbaycan ve Ermenistan arasında hemen ateşkes sağlanması,

2) Ermeni askerlerinin Azeri topraklarından çekilmesi,

3) Her iki tarafın bugünkü sınırlar içinde birbirini tanıması ve diplomatik ilişki tesisi,

4) İç işlerine karışmadan ve toprak talebi olmaksızın temas,

5) Laçin koridorunun açılması, gözlemci heyetinin güvencesi ve denetiminde bulunması,

6) Karabağ sorununun ya daha sonraya ya da Minsk toplantısına bırakılarak meselenin ateşkes sonrası daha geniş zamanda ele alınması.

‘İpek yolu kuralım’

Bu önerilerin ardından, Ermenistan’a dünyayla ticaret yapması için Türkiye’den transit kara ve deniz geçişi verilebileceğini söyledi. Sonra da daha kapsamlı bir proje önerdi:

“Trans-Kafkasya Otoyolu”. İpek Yolu’nun ihyası anlamına gelen bu otoyol, Kafkasya’yı boydan boya kat edecek ve Ermenistan’dan geçecekti. Otoyola bir demiryolu da eşlik edecek, aynı hatta bir doğalgaz ve petrol boru hattı da yer alacaktı.

“Müşterek gerçekleştirilecek bu proje başka işbirliklerine kapı açar. Sınırlar açılır, yurttaşlarımız serbestçe birbirine gidip gelir, ticaret yaparlar. Bu durum bölgeye de huzur ve refah getirir” dedi. Türkeş, bu görüşmede bir iyi niyet jesti olarak esirlerin karşılıklı serbest bırakılmasını sağlamayı umuyor, hatta derhal Erivan’a gidip hem Ermenistan’ı ziyaret etmeyi, hem de Azeri esirleri aldıktan sonra aynı uçakla Bakü’ye geçmeyi planlıyordu. Petrosyan, “Biz önşartsız ateşkesi kabul ederiz, ancak şunu anlayın ki benim şartlarım ve kamuoyu önündeki durumum Elçibey’inkinden daha zordur” diye konuştu.

Karabağ’ın kendi ayrı yönetimi bulunduğunu belirtti. Buradakilerin çoğu zaman Ermenistan’la ters düştüklerini itiraf etti, “Ama onları da göz ardı edemeyiz” şeklinde konuştu. Tuğrul Türkeş’in izlenimine göre, “Görüşmede Petrosyan daha uzlaşmacı bir tavır içindeydi. Buna karşın Dışişleri Bakanı daha ihtiyatlıydı. Görüşmenin sonuna doğru, ilişkiler çok daha iyi bir yere gidebilecekken, Papazyan’ın Petrosyan’a Ermenice bir şeyler söylemesiyle konular ertelendi.”

Papazyan engeli

Petrosyan, “Biz önerilerinizi değerlendirelim” dedi ve 2.5 saat süren toplantı bitti.

Türkeş, çıkışta Samson Özararat’a umutsuz konuştu: “Savaşın bir süre daha devam edeceği anlaşılıyor” Daha sonra Hulusi Turgut’a anlattığı anılarında ise (”Şahinlerin Dansı”, ABC, 1995), “O görüşmede Papazyan bir karara varmamızı önledi. Bir ön anlaşma parafe etmeye imkân bırakmadı” diyecekti. Görüşmede bulunan Büyükelçi Tanşuğ Bleda da anılarında (Maskeli Balo, Doğan K., 2000) “Buluşmanın yarattığı olumlu hava ve sürecin sonu gelmedi” diye yazdı: “Daha Türkeş Paris’ten ayrılmadan Petrosyan’ın kontrol edemediği Taşnak güçleri Laçin koridoruna karşı saldırıya geçerek alınan tüm kararları geçersiz kıldılar.” (http://www.candundar.com.tr/index.php?Did=2619)

Advertisements
This entry was posted in Liste. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s